Lezing
En dan is er koffie!
Sprekers Denise Campbell (MA) en Dr. Els van der Werf
Woensdag 18 november 2026 14:00 - 16:00 uur
Plaats
Mennozaal, Oude Boteringestraat 33, 9712 GD Groningen (achter de Doopsgezinde Kerk)
Mennozaal, Oude Boteringestraat 33, 9712 GD Groningen (achter de Doopsgezinde Kerk)
Opgave
De kosten voor het bijwonen van deze lezing zijn € 17,00 (Inclusief koffie of thee in de pauze).
Een kaartje kopen kan op twee manieren
De kosten voor het bijwonen van deze lezing zijn € 17,00 (Inclusief koffie of thee in de pauze).
Een kaartje kopen kan op twee manieren
- online vooraf betalen via Inschrijven
- pinnen aan de zaal
Ensemble van diverse design koffieservies 1985-2016. Foto: Thomas Nondh Jansen; Collectie Keramiekmuseum Princessehof.
Ernst Ludwig Kirchner (1880–1938), Kaffeetafel, 1907, olieverf op doek, 117 x 114 cm, LWL-Landesmuseum für Kunst und Kulturgeschichte, Münster, Duitsland.
Edward Hopper (1882–1967), Automat, 1927, olieverf op doek, 71.4 x 88.9 cm, Des Moines Art Center, Des Moines, VS.
Bijna overal ter wereld wordt er koffie gedronken. Wereldwijd worden er elke dag ruim 2 miljard kopjes koffie geconsumeerd! Nederland behoort tot de landen waar de meeste koffie per hoofd van de bevolking wordt gedronken. Het is dan ook niet zo vreemd dat het ‘bakkie koffie’, of zoals het nu vaak wordt genoemd het ‘koffietje’, zijn sporen heeft nagelaten in de toegepaste en beeldende kunsten, evenals in de literatuur.
Het nationale Keramiekmuseum Princessehof in Leeuwarden presenteert vanaf oktober 2026 de tentoonstelling Koffie?, waarin wordt getoond hoe koffie symbool kwam te staan voor gezelligheid, troost en samenzijn, maar ook een geschiedenis met zich meedroeg van uitbuiting, menselijk leed en machtsverschillen. Keramiek vormt, als stille getuige van deze geschiedenis, de rode draad. Voor de expositie worden de mooiste stukken uit de porseleinkast gehaald: van een Japanse kraantjeskan uit de 18de eeuw tot een zwierige Rococo koffiepot van Delfts aardwerk. De voorwerpen weerspiegelen de uitwisseling tussen Azië, de Arabische wereld en Europa, en laten zien hoe Nederland uitgroeide tot een echt koffieland met uiteenlopende gemeenschappen, rituelen en tradities: van het Turkse koffiehuis tot het koffiezetapparaat op kantoor.
Ook in de beeldende kunst en literatuur heeft koffie zijn sporen nagelaten. Talloze beeldend kunstenaars hebben koffiedrinkers op het doek vastgelegd: van gezellige onderonsjes tot eenzame drinkers in een café.
Voor veel schrijvers is koffie een belangrijke inspiratiebron geweest. De Franse schrijver Honoré de Balzac dronk naar verluidt 50 koppen koffie per dag om zijn creativiteit te stimuleren. En de Amerikaanse schrijfster Gertrude Stein schreef: “Coffee is a lot more than just a drink; it’s something happening.”
Van de Nederlandse romans waarin koffie een centrale rol speelt is misschien Max Havelaar wel de bekendste. De openingszin “Ik ben makelaar in koffie, en woon op de Lauriergracht, No 37” vormt de opmaat tot felle aanklacht tegen de uitbuiting van de Javaanse bevolking op de koffieplantages in Nederlands-Indië. In 1976 schreef Hannes Meinkema een andere klassieker, waarin koffie een geheel andere rol speelt. En dan is er koffie groeide uit tot de oerroman van het Nederlandse feminisme.
Conservator van het Keramiekmuseum Princessehof, Denise Campbell, geeft een inleiding op de tentoonstelling Koffie? Daarna neemt Els van der Werf u mee op een opwekkende reis langs de verbeelding van koffie in de kunsten.
Het nationale Keramiekmuseum Princessehof in Leeuwarden presenteert vanaf oktober 2026 de tentoonstelling Koffie?, waarin wordt getoond hoe koffie symbool kwam te staan voor gezelligheid, troost en samenzijn, maar ook een geschiedenis met zich meedroeg van uitbuiting, menselijk leed en machtsverschillen. Keramiek vormt, als stille getuige van deze geschiedenis, de rode draad. Voor de expositie worden de mooiste stukken uit de porseleinkast gehaald: van een Japanse kraantjeskan uit de 18de eeuw tot een zwierige Rococo koffiepot van Delfts aardwerk. De voorwerpen weerspiegelen de uitwisseling tussen Azië, de Arabische wereld en Europa, en laten zien hoe Nederland uitgroeide tot een echt koffieland met uiteenlopende gemeenschappen, rituelen en tradities: van het Turkse koffiehuis tot het koffiezetapparaat op kantoor.
Ook in de beeldende kunst en literatuur heeft koffie zijn sporen nagelaten. Talloze beeldend kunstenaars hebben koffiedrinkers op het doek vastgelegd: van gezellige onderonsjes tot eenzame drinkers in een café.
Voor veel schrijvers is koffie een belangrijke inspiratiebron geweest. De Franse schrijver Honoré de Balzac dronk naar verluidt 50 koppen koffie per dag om zijn creativiteit te stimuleren. En de Amerikaanse schrijfster Gertrude Stein schreef: “Coffee is a lot more than just a drink; it’s something happening.”
Van de Nederlandse romans waarin koffie een centrale rol speelt is misschien Max Havelaar wel de bekendste. De openingszin “Ik ben makelaar in koffie, en woon op de Lauriergracht, No 37” vormt de opmaat tot felle aanklacht tegen de uitbuiting van de Javaanse bevolking op de koffieplantages in Nederlands-Indië. In 1976 schreef Hannes Meinkema een andere klassieker, waarin koffie een geheel andere rol speelt. En dan is er koffie groeide uit tot de oerroman van het Nederlandse feminisme.
Conservator van het Keramiekmuseum Princessehof, Denise Campbell, geeft een inleiding op de tentoonstelling Koffie? Daarna neemt Els van der Werf u mee op een opwekkende reis langs de verbeelding van koffie in de kunsten.
Denise Campbell (MA) studeerde Kunst- en Cultuurwetenschappen aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zij specialiseerde zich tijdens haar Master-studie in toegepaste kunst en werkt nu als conservator Aziatische keramiek bij het Nationaal Keramiekmuseum Princessehof te Leeuwarden.
Dr. Els van der Werf studeerde Engelse taal en letterkunde in Groningen en Sheffield (GB). Zij was werkzaam bij de Hanzehogeschool Groningen als docent en adviseur internationale betrekkingen.
Dr. Els van der Werf studeerde Engelse taal en letterkunde in Groningen en Sheffield (GB). Zij was werkzaam bij de Hanzehogeschool Groningen als docent en adviseur internationale betrekkingen.
© Cc 2026 | Privacybeleid